عرضه بنزین سوپر وارداتی با قیمت لیتری ۸۰ هزار تومان و از طریق پنج خودروی سوخت‌رسان در مناطق یک و دو تهران آغاز شده است. این خودروها در نقاطی مانند چهارراه فرمانیه، میدان الف، شهرک غرب، سعادت‌آباد و میدان امام خمینی لواسان مستقر شده‌اند و همین موضوع باعث شکل‌گیری صف خودروهای وارداتی، به‌ویژه برندهای اروپایی، در مناطق بالاشهر شده است.

بسیاری از مالکان این خودروها حاضر شده‌اند با پرداخت هزینه‌ای حدود ۴.۵ تا پنچ میلیون تومان، باک خود را از بنزین سوپر وارداتی پر کنند؛ تصمیمی که بیش از آن‌که از روی تجمل‌گرایی باشد، تلاشی برای جلوگیری از آسیب‌های پرهزینه موتور، افت شتاب و مشکلات فنی ناشی از سوخت نامناسب است. اما پرسش اصلی اینجاست: آیا واقعاً این بنزین برای همه خودروها ضروری است یا فقط هزینه‌ای اضافی به حساب می‌آید؟

آیا بنزین با اکتان بالا واقعاً قدرت خودرو را افزایش می‌دهد؟
این پرسش سال‌هاست میان رانندگان، تعمیرکاران و حتی خودروسازان مطرح است. پاسخ کوتاه این است که استفاده از بنزین سوپر وارداتی به نوع موتور خودرو بستگی دارد. اما پاسخ دقیق‌تر، به مفاهیمی مانند احتراق، فشار، دما و حتی نرم‌افزار ECU خودرو مربوط می‌شود.

عدد اکتان، معیاری برای سنجش مقاومت بنزین در برابر احتراق زودهنگام است. هرچه عدد اکتان بالاتر باشد، سوخت در شرایط فشار و دمای بالا دیرتر مشتعل می‌شود و اجازه می‌دهد احتراق دقیقاً در زمانی رخ دهد که موتور برای آن طراحی شده است. احتراق زودرس یا همان «ناک» پدیده‌ای است که با صدای تق‌تق، افت شتاب و در نهایت استهلاک شدید قطعات داخلی موتور همراه می‌شود.

بنزین سوپر وارداتی چه تأثیری بر موتور دارد؟
برخلاف تصور عمومی، بنزین سوپر وارداتی سوختی قوی‌تر نیست، بلکه سوختی کنترل‌پذیرتر به حساب می‌آید. اگر موتور خودرو قابلیت استفاده از این نوع بنزین را داشته باشد، احتراق نرم‌تر انجام می‌شود، موتور بدون ضربه و لرزش کار می‌کند و ECU می‌تواند زمان جرقه‌زنی را به‌صورت بهینه تنظیم کند. نتیجه این فرآیند، عملکرد بهتر، استهلاک کمتر و تجربه رانندگی روان‌تر خواهد بود.

در موتورهای توربوشارژ، هوا پیش از ورود به سیلندر فشرده می‌شود و همین فشرده‌سازی، دمای هوا را افزایش می‌دهد. افزایش دما، احتمال احتراق زودرس را بالا می‌برد و به همین دلیل این موتورها ذاتاً به بنزین با اکتان بالا وابسته هستند. اکثر موتورهای توربو حداقل بنزین با اکتان ۹۵ را توصیه می‌کنند و استفاده از سوخت کم‌اکتان در آن‌ها می‌تواند به افت قدرت و فشار مضاعف بر موتور منجر شود.

در بسیاری از خودروهای توربوشارژ، اگر سوخت مناسب استفاده نشود، ECU برای جلوگیری از آسیب، توان موتور را کاهش می‌دهد و فشار توربو را محدود می‌کند. در چنین شرایطی، خودرویی که روی کاغذ قدرتمند به نظر می‌رسد، در عمل با عملکردی خفه و کم‌جان مواجه می‌شود. به همین دلیل، برای این دسته از خودروها، بنزین سوپر وارداتی نه یک انتخاب لوکس، بلکه یک ضرورت فنی است.

موتورهای تنفس طبیعی؛ همیشه نیازمند بنزین سوپر نیستند
موتورهای تنفس طبیعی شرایط متفاوتی دارند. در موتورهای اقتصادی و روزمره که نسبت تراکم پایین و طراحی ساده‌ای دارند، استفاده از بنزین با اکتان بالا تغییر محسوسی در عملکرد ایجاد نمی‌کند و در واقع تنها هزینه اضافی به مالک تحمیل می‌شود.

اما در موتورهای تنفس طبیعی پیشرفته با نسبت تراکم بالا، طراحی اسپرت و تنظیمات دقیق جرقه‌زنی، بنزین با اکتان بالاتر می‌تواند شتاب‌گیری نرم‌تر، واکنش بهتر به پدال گاز و حتی مصرف سوخت منطقی‌تری به همراه داشته باشد. در این خودروها، استفاده از بنزین سوپر وارداتی می‌تواند مزایای فنی قابل‌توجهی ایجاد کند، هرچند همچنان باید به توصیه کارخانه سازنده توجه کرد.

مکمل‌های اکتان؛ راه‌حل موقت یا ریسک پنهان؟
برخی رانندگان به‌جای بنزین سوپر وارداتی به سراغ مکمل‌های افزایش اکتان می‌روند، اما این راه‌حل همیشه مطمئن نیست. افزایش واقعی اکتان در بسیاری از این مکمل‌ها کمتر از میزان ادعاشده است و برخی نمونه‌ها می‌توانند به کاتالیزور و سنسورهای حساس موتور آسیب بزنند.

برای خودروهای توربوشارژ، استفاده از سوخت استاندارد و باکیفیت همواره انتخاب مطمئن‌تری نسبت به مکمل‌های نامعلوم است.

بنزین سوپر وارداتی نه یک افسانه تبلیغاتی است و نه درمان همه مشکلات خودرو. این نوع بنزین، ابزاری تخصصی برای موتورهای پرفشار، توربوشارژ و پیشرفته به شمار می‌رود. اگر خودروی شما از این دسته است، استفاده از بنزین با اکتان بالا یک ضرورت فنی محسوب می‌شود. اما اگر با یک موتور تنفس طبیعی ساده رانندگی می‌کنید، پایبندی به توصیه کارخانه بهترین و اقتصادی‌ترین انتخاب است.

در دنیای خودرو، سوخت مناسب همان‌قدر اهمیت دارد که روغن مناسب؛ نادیده گرفتن آن، هزینه‌ای است که دیر یا زود باید پرداخت شود.